“Feyk” yoki “Fakt” interaktiv test
Mavzu bayoni
O'quvchilar uchun Deepfake va Raqamli Firibgarlikdan himoyalanish usullari
2025-yilda ko‘z bilan ko‘rganingizga ham ishonib bo‘lmaydi. Mana, haqiqiy insonni AI klonidan ajratib olish va o‘zingizni himoya qilishning eng samarali usullari:
1. "Parol-Jumla" (Oila Kod So'zi) — Eng ishonchli usul texnologiya qanchalik kuchli bo‘lmasin, u sizning oilangiz orasidagi shaxsiy sirlarni bilmaydi.
Qanday ishlaydi: Oilangiz bilan faqat o‘zingiz biladigan maxfiy so‘z yoki jumla kelishib oling (masalan: "Yashil olma 77").
Qachon ishlatiladi: Agar sizga yaqiningiz qo‘ng‘iroq qilib, shoshilinch pul so‘rasa yoki kutilmagan vaziyat haqida aytsa, darhol "parol"ni so‘rang. AI buni topa olmaydi.
2. Vizual "Artefakt"larni qidirish (Video uchun)- Deepfake modellar (hatto Sora yoki HeyGen ham) ba’zi jismoniy detallarda xatoga yo‘l qo‘yadi:
Ko‘z qisish (Blinking): AI ko‘pincha tabiiy ravishda ko‘z qisishni unutadi yoki juda tez-tez qisadi.
Tishlar va og‘iz chetlari: Gapirganda tishlar bir-biriga qo‘shilib ketsa yoki lab chetida g‘alati xiralik bo‘lsa — bu 99% Deepfake.
Profil (Yondan qarash): Agar odamdan yonga burilishni so‘rasangiz, ko‘p AI agentlari yuz chetini "yo‘qotib" qo‘yadi yoki kadr sakraydi.
3. Texnik tekshiruv (Tasdiqlovchi instrumentlar)- Shubhali video yoki rasmni quyidagi ishonchli instrumentlar orqali tekshiring:
Microsoft Video Authenticator: Videoning har bir kadrini neyron tarmoqlar orqali tahlil qilib, o‘zgartirilgan nuqtalarini ko‘rsatadi.
Deepware Scanner: Ochiq manbali eng yaxshi detektorlardan biri. Videoni yuklaysiz, u bir necha AI modellarida tekshiradi.
Hive Moderation: Rasm yoki matnni AI yaratgan-yaratmaganini aniqlashda 98% aniqlikka ega instrument.
4. Ovozni tekshirish (Audio Tasdiqlash)- ElevenLabs kabi servislar ovozni 5 soniyada klonlaydi.
Maslahat: Agar ovoz shubhali tuyulsa, suhbatdoshga mantiqsiz savol bering (masalan: "Kecha yegan muzqaymog'imiz mazali edi-ya?", aslida muzqaymoq yemagan bo'lsangiz ham). AI mantiqiy xatoni darrov anglamaydi va suhbatni davom ettirib, o‘zini fosh qiladi.
5. Raqamli Gigiyena (Preventive Steps)
Ijtimoiy tarmoqlar: O‘z ovozingiz va yuzingiz yaqin tasvirlangan videolarni faqat "Yaqin do'stlar" (Close Friends) uchun ulashing. Firibgarlar aynan ochiq profillardagi ma'lumotlardan klon yaratishadi.
Meta-ma'lumotlarni tekshiring: Haqiqiy kameralarda olingan fayllarda EXIF ma'lumotlari (kamera modeli, vaqti) bo'ladi. AI yaratgan fayllarda bu ma'lumotlar ko'pincha "toza" yoki g'alati bo'ladi.
Xulosa: 2025-yilda eng katta himoya — bu shubha qilish. Har qanday hissiy va shoshilinch xabarni 30 soniya to'xtab, sovuqqonlik bilan tahlil qiling.
Termiz - 2023
Telegram guruhimiz